لغزش در اعتیاد به بازگشت فرد به مصرف مواد پس از شروع یا ادامه مسیر بهبودی گفته می شود. با این حال، لغزش بخش قطعی یا اجتناب ناپذیر درمان نیست و بسیاری از افراد می توانند با دریافت درمان مناسب و استفاده از حمایت های لازم، روند بهبودی خود را ادامه دهند.
پس از شروع درمان، عواملی مانند قرار گرفتن در موقعیت های مرتبط با مصرف، فشار روانی، مشکلات خانوادگی یا اجتماعی، ارتباط با افراد مصرف کننده و برخی محرک های محیطی می توانند خطر بازگشت به مصرف را افزایش دهند. شناخت این عوامل به فرد کمک می کند تا پیش از رسیدن به مرحله مصرف، نشانه های هشداردهنده را شناسایی و برای مدیریت آنها از متخصصان کمک بگیرد.
لغزش چیست؟
لغزش در مسیر بهبودی معمولا به مصرف مجدد ماده پس از یک دوره پرهیز یا کنترل مصرف گفته می شود. با این حال، لغزش را نباید به معنای شکست کامل درمان در نظر گرفت. در برخی موارد، یک بار مصرف می تواند هشداری باشد که نشان می دهد فرد به حمایت و مداخلات درمانی بیشتری نیاز دارد. اگر مصرف دوباره ادامه پیدا کند و فرد به الگوی قبلی مصرف برگردد، موضوع می تواند به عود یا بازگشت اختلال مصرف مواد منجر شود.
افرادی که در مسیر بهبودی قرار دارند، می توانند با شناخت عوامل خطر و محرک های مرتبط با مصرف، احتمال لغزش را کاهش دهند. این عوامل برای همه افراد یکسان نیستند و ممکن است شامل فشار روانی، مشکلات خانوادگی یا اجتماعی، قرار گرفتن در موقعیت های مرتبط با مصرف، ارتباط با افراد مصرف کننده یا برخی افکار و احساسات مرتبط با مصرف باشند. شناسایی این عوامل و یادگیری روش های مقابله با آنها، یکی از بخش های مهم برنامه بهبودی است.
آموزش مهارت های پیشگیری از لغزش می تواند در کنار سایر خدمات درمانی به فرد کمک کند تا موقعیت های پرخطر را بهتر بشناسد و در صورت ایجاد وسوسه یا میل شدید به مصرف، از حمایت تخصصی استفاده کند. مشاوره، روان درمانی، حمایت خانوادگی و در صورت نیاز درمان دارویی می توانند بخشی از برنامه درمانی باشند و انتخاب آنها باید متناسب با شرایط هر فرد انجام شود.
در یک برنامه درمانی مناسب، هدف فقط قطع مصرف نیست؛ بلکه فرد باید مهارت هایی را برای مدیریت محرک ها، فشارهای روانی و موقعیت های دشوار یاد بگیرد. برای مثال، ارتباط دوباره با دوستانی که همچنان مواد مصرف می کنند یا قرار گرفتن در محیط هایی که مصرف مواد در آنها اتفاق می افتد، ممکن است برای بعضی افراد یک موقعیت پرخطر باشد. در چنین شرایطی، داشتن برنامه مشخص برای دریافت کمک و حمایت می تواند اهمیت زیادی داشته باشد.
همچنین اگر فرد پس از یک دوره پرهیز دچار لغزش شد، بهتر است به جای سرزنش خود یا کنار گذاشتن درمان، در سریع ترین زمان ممکن با پزشک یا تیم درمانی خود صحبت کند. یک لغزش می تواند فرصتی برای شناسایی عواملی باشد که در بازگشت به مصرف نقش داشته اند و بر اساس آن، برنامه درمانی و پیشگیری از عود اصلاح شود.
اختلال مصرف مواد می تواند ماهیت مزمن و عودکننده داشته باشد؛ به همین دلیل، درمان و بهبودی معمولا یک فرایند مستمر است و ممکن است فرد در طول مسیر به حمایت و پیگیری بیشتری نیاز پیدا کند. با این حال، عود برای همه افراد اجتناب ناپذیر نیست و نباید آن را نتیجه قطعی درمان دانست. ادامه مراقبت، شناخت عوامل خطر و دسترسی به خدمات درمانی مناسب می تواند به حفظ روند بهبودی کمک کند.
لغزش چیست ؟ | پیشگیری از لغزش در مسیر ترک اعتیاد در مرکز ترک اعتیاد نوروسنتر 1404
مدیریت استرس و اضطراب
استرس، اضطراب و فشارهای روانی می توانند برای برخی افراد از عوامل افزایش دهنده خطر لغزش و بازگشت به مصرف مواد باشند. به همین دلیل، یادگیری مهارت های مدیریت هیجانات و پیدا کردن روش های سالم برای مقابله با فشار روانی، بخش مهمی از برنامه بهبودی محسوب می شود.
البته عوامل موثر بر لغزش در همه افراد یکسان نیستند. شرایط خانوادگی و اجتماعی، محیط زندگی، ارتباط با افراد مصرف کننده، محرک های مرتبط با مصرف و وضعیت روانی فرد می توانند در این زمینه نقش داشته باشند. به همین دلیل، بهتر است عوامل خطر هر فرد در فرایند درمان به صورت جداگانه بررسی شود.
تکنیک های آرام سازی
روش های مختلفی می توانند به مدیریت استرس و کاهش تنش روانی کمک کنند. برخی از این روش ها عبارتند از:
- تنفس آرام و کنترل شده برای کمک به کاهش تنش و افزایش تمرکز
- فعالیت بدنی منظم مانند پیاده روی یا تمرینات متناسب با شرایط جسمی فرد
- فعالیت های سرگرم کننده و هنری برای ایجاد فرصت استراحت و کاهش فشار روانی
- ایجاد یک برنامه منظم روزانه و اختصاص زمان کافی برای استراحت و فعالیت های مورد علاقه
این روش ها بیشتر نقش حمایتی دارند و در صورت وجود اختلال مصرف مواد، نباید جایگزین ارزیابی و درمان تخصصی شوند.
مدیتیشن و ذهن آگاهی
تمرین های ذهن آگاهی (Mindfulness) به فرد کمک می کنند افکار، احساسات و واکنش های بدنی خود را با توجه بیشتری مشاهده کند و بدون واکنش فوری به آنها، فرصت بیشتری برای انتخاب یک رفتار مناسب داشته باشد. این مهارت می تواند در کنار روان درمانی و سایر مداخلات درمانی مورد استفاده قرار گیرد.
ذهن آگاهی به معنای از بین بردن کامل وسوسه یا اضطراب نیست؛ بلکه هدف آن می تواند کمک به فرد برای شناخت بهتر این احساسات و مدیریت واکنش خود در موقعیت های دشوار باشد.
نقش خواب کافی در پیشگیری از لغزش
خواب نامنظم یا ناکافی می تواند بر خلق و خو، تمرکز و توانایی تصمیم گیری اثر بگذارد. به همین دلیل، داشتن برنامه خواب منظم و توجه به کیفیت خواب می تواند یکی از بخش های مفید سبک زندگی سالم در دوران بهبودی باشد.
در کنار خواب مناسب، تغذیه متعادل، فعالیت بدنی و داشتن برنامه روزانه منظم نیز می توانند به سلامت عمومی فرد کمک کنند. با این حال، میزان و نوع فعالیت های بدنی یا تغییرات سبک زندگی باید با وضعیت جسمی و شرایط درمانی فرد متناسب باشد.
تفاوت عود و لغزش
لغزش و عود دو اصطلاح مرتبط با مسیر بهبودی هستند، اما دقیقا یک مفهوم ندارند. در بسیاری از منابع درمانی، لغزش به یک مورد مصرف مجدد پس از شروع دوره پرهیز یا کنترل مصرف اشاره دارد؛ در حالی که عود معمولا به بازگشت قابل توجه و پایدارتر به الگوی قبلی مصرف و مشکلات مرتبط با آن گفته می شود.
یک لغزش به معنای شکست کامل درمان نیست. اگر فرد پس از مصرف مجدد، موضوع را با تیم درمان در میان بگذارد، می توان عوامل مؤثر بر آن را بررسی کرد و برنامه درمانی را برای کاهش خطر تکرار اصلاح کرد. پنهان کردن لغزش یا کنار گذاشتن درمان می تواند شرایط را دشوارتر کند.
عود نیز صرفا به این دلیل رخ نمی دهد که فرد چند بار لغزش کرده است. عواملی مانند قرار گرفتن در موقعیت های پرخطر، مشکلات روانی، فشارهای اجتماعی، دسترسی به مواد و نبود حمایت مناسب می توانند در بازگشت به الگوی مصرف نقش داشته باشند. به همین دلیل، ارزیابی علت عود و تقویت برنامه درمانی اهمیت زیادی دارد.
در صورت لغزش یا عود، بهتر است فرد خود را سرزنش نکند و در اسرع وقت با پزشک یا تیم درمانی تماس بگیرد. متخصصان می توانند شرایط را دوباره ارزیابی کنند و در صورت نیاز، برنامه درمانی، حمایت روانی و راهکارهای پیشگیری از عود را تغییر دهند.
در نهایت، هیچ روش یا مرکز درمانی نمی تواند «ترک بدون بازگشت» را تضمین کند. هدف درمان، کاهش مصرف و آسیب های ناشی از آن، تقویت سلامت و عملکرد فرد و کمک به حفظ بهبودی در طول زمان است. انتخاب یک مرکز دارای مجوز و کادر درمان واجد صلاحیت و استفاده از روش های مبتنی بر شواهد، اهمیت بیشتری از عنوان های تبلیغاتی مانند «لاکچری» یا «بهترین» دارد.
فرآیند لغزش
لغزش در مسیر بهبودی از اختلال مصرف مواد می تواند به شکل های مختلفی رخ دهد و معمولا تحت تأثیر مجموعه ای از عوامل روانی، اجتماعی و محیطی قرار می گیرد. برخی رویکردهای درمانی برای توضیح روند بازگشت به مصرف، از سه مرحله «احساسی، ذهنی و جسمی» صحبت می کنند. البته این تقسیم بندی یک مدل آموزشی است و همه افراد دقیقا همین مسیر را طی نمی کنند.
در مرحله احساسی، فرد ممکن است با افزایش استرس، اضطراب، خشم، ناامیدی یا مشکلات خانوادگی و اجتماعی روبه رو شود. اگر این شرایط برای مدت طولانی ادامه پیدا کند و فرد حمایت و مهارت های لازم برای مدیریت آن را نداشته باشد، احتمال افزایش میل به مصرف یا بازگشت به الگوهای قبلی بیشتر می شود.
در مرحله ذهنی، افکار مربوط به مصرف ممکن است بیشتر شوند. برای مثال، فرد ممکن است بیشتر به تجربه های گذشته، محیط های مرتبط با مصرف یا افرادی که قبلا با آنها مواد مصرف می کرده فکر کند. در این مرحله، توجه به تغییرات فکری و رفتاری و دریافت کمک از تیم درمان می تواند اهمیت زیادی داشته باشد.
مرحله جسمی به بازگشت واقعی به مصرف ماده اشاره دارد. با این حال، قرار نیست هر فردی که دچار فشار روانی یا افکار مربوط به مصرف می شود، حتما به مرحله مصرف مجدد برسد. مداخله زودهنگام، حمایت خانوادگی، ادامه درمان و دسترسی به خدمات مناسب می تواند به کاهش خطر بازگشت کمک کند.
لغزش ممکن است پس از دوره ای از پرهیز در ارتباط با انواع مختلف مواد رخ دهد و فقط به یک ماده خاص محدود نمی شود. به همین دلیل، مراقبت از فرد نباید با پایان دوره اولیه درمان متوقف شود. ادامه مشاوره، پیگیری وضعیت روانی، حمایت خانوادگی و استفاده از خدمات پس از درمان می تواند بخشی از روند بهبودی باشد.
یکی از نکات مهم این است که بازگشت به مصرف معمولا نتیجه یک عامل واحد نیست. استرس شدید، مشکلات خانوادگی، تعارض های بین فردی، قرار گرفتن در محیط های مرتبط با مصرف، ارتباط با افراد مصرف کننده و کاهش حمایت های درمانی می توانند در کنار عوامل دیگر خطر لغزش را افزایش دهند.
به همین دلیل، یادگیری مهارت های مدیریت احساسات، کنترل استرس، حل مسئله و مقابله با موقعیت های پرخطر اهمیت زیادی دارد. فردی که متوجه افزایش میل به مصرف یا تغییرات قابل توجه در وضعیت روحی و رفتاری خود می شود، بهتر است پیش از شدت گرفتن شرایط با پزشک، روانشناس یا تیم درمانی خود صحبت کند.
همچنین باید توجه داشت که لغزش به معنی از بین رفتن تمام دستاوردهای درمان نیست. در صورت وقوع لغزش، سرزنش کردن فرد یا قطع درمان می تواند شرایط را دشوارتر کند. بهتر است موضوع در سریع ترین زمان با تیم درمان در میان گذاشته شود تا عوامل زمینه ساز بررسی و برنامه درمانی در صورت نیاز اصلاح شود.
نشانه ها و علائم افزایش خطر لغزش
هیچ نشانه ای به تنهایی ثابت نمی کند که فرد دوباره مصرف مواد را شروع کرده است. با این حال، برخی تغییرات رفتاری و روانی می توانند نشان دهنده افزایش خطر لغزش باشند و بهتر است جدی گرفته شوند. از جمله این نشانه ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- بی تفاوت شدن نسبت به برنامه درمان و پیگیری های مربوط به بهبودی
- کاهش ارتباط با پزشک، روانشناس یا گروه های حمایتی
- قرار گرفتن دوباره در محیط ها و موقعیت هایی که با مصرف مواد ارتباط دارند
- برقراری ارتباط نزدیک با افرادی که همچنان مواد مصرف می کنند
- افزایش استرس، اضطراب، خشم، ناامیدی یا تغییرات شدید خلقی
- بی نظمی قابل توجه در خواب و برنامه روزانه
- پرخوابی یا تغییرات محسوس در الگوی خواب
- کنار گذاشتن فعالیت ها و مسئولیت های روزمره
- انزوا و فاصله گرفتن از خانواده یا افراد حمایتگر
- بازگشت افکار و خاطرات مرتبط با مصرف
- توجیه کردن مصرف یا کم اهمیت دانستن خطرات بازگشت به مصرف
- ایجاد یا ادامه روابطی که فشار روانی و احتمال بازگشت به مصرف را افزایش می دهند
وجود این موارد به تنهایی به معنی وقوع لغزش نیست، اما می تواند نشان دهد که فرد به حمایت بیشتری نیاز دارد. شناسایی زودهنگام عوامل خطر و دریافت کمک تخصصی می تواند فرصت مناسبی برای مداخله پیش از تشدید مشکل ایجاد کند. مراقبت مستمر، حمایت اجتماعی و خدمات پس از درمان از اجزای مهم مدیریت بلندمدت اختلال مصرف مواد محسوب می شوند.
در صورت مشاهده چنین تغییراتی، بهتر است فرد بدون سرزنش یا پنهان کردن شرایط، موضوع را با تیم درمانی یا یک فرد قابل اعتماد در میان بگذارد. هدف از این کار، شناسایی عوامل ایجادکننده مشکل و تقویت حمایت های لازم برای ادامه مسیر بهبودی است.
درمان اختلال مصرف مواد یک فرآیند کوتاه مدت و یکسان برای همه افراد نیست. نوع مداخلات باید بر اساس شرایط فرد تعیین شود و می تواند شامل درمان های پزشکی، روانشناختی، حمایت اجتماعی و مراقبت های ادامه دار باشد.
دلایل لغزش در افراد در حال بهبودی
عوامل مختلفی می توانند احتمال لغزش و بازگشت به مصرف مواد را افزایش دهند. این عوامل معمولا به یک علت واحد محدود نمی شوند و ممکن است عوامل روانی، خانوادگی، اجتماعی، مهارتی و زیست شناختی در کنار یکدیگر نقش داشته باشند. مهم ترین عوامل افزایش دهنده خطر لغزش عبارتند از:
- اختلالات روانی و مشکلات هیجانی
- رفتار نامناسب خانواده
- نداشتن مهارت های زندگی
- عوامل زیست شناختی
اختلالات روانی و مشکلات هیجانی
افسردگی، اضطراب، استرس شدید، خشم و سایر مشکلات هیجانی می توانند در افزایش خطر بازگشت به مصرف نقش داشته باشند. فردی که در مدیریت احساسات دشوار مشکل دارد، ممکن است در شرایط پراسترس آسیب پذیرتر شود و برای مقابله با فشار روانی به الگوهای رفتاری گذشته بازگردد.
مشاجره های خانوادگی، تعارض های طولانی مدت، فشارهای اجتماعی یا احساس کنترل و محدودیت بیش از حد نیز ممکن است استرس فرد را افزایش دهند. البته نمی توان یک عامل مشخص را علت قطعی لغزش دانست، زیرا شرایط افراد با یکدیگر تفاوت دارد.
به همین دلیل، شناسایی مشکلات روانی و درمان مناسب آنها اهمیت زیادی دارد. مشاوره و روان درمانی می توانند به فرد کمک کنند تا مهارت های بهتری برای مدیریت اضطراب، خشم، استرس و سایر احساسات دشوار یاد بگیرد. در صورت وجود یک اختلال روانی همزمان، متخصص می تواند بر اساس شرایط فرد درباره روش درمان مناسب تصمیم گیری کند.
رفتار نامناسب خانواده ها
خانواده می تواند نقش مهمی در روند بهبودی داشته باشد؛ هم از طریق حمایت مناسب و هم در برخی شرایط با رفتارهایی که ناخواسته خطر بازگشت به مصرف را افزایش می دهند.
برای مثال، در اختیار قرار دادن مواد، فراهم کردن پول بدون نظارت در شرایطی که احتمال استفاده نادرست از آن وجود دارد یا نادیده گرفتن رفتارهای پرخطر می تواند شرایط مناسبی برای بازگشت به مصرف ایجاد کند. از طرف دیگر، طرد کردن، تحقیر، سرزنش مداوم و نسبت دادن اختلال مصرف مواد به ضعف شخصیت نیز می تواند فشار روانی فرد را افزایش دهد و ارتباط او با خانواده و شبکه حمایتی را تضعیف کند.
حمایت خانواده باید به شکلی باشد که همدلانه و بدون قضاوت باشد و در عین حال مرزهای سالم و مسئولیت های فرد را حفظ کند. آموزش خانواده درباره اختلال مصرف مواد و نحوه برخورد با فرد در مسیر بهبودی نیز می تواند به ایجاد یک محیط حمایتی تر کمک کند.
نداشتن مهارت های زندگی
ضعف در مهارت هایی مانند حل مسئله، تصمیم گیری، کنترل هیجانات و برقراری ارتباط موثر نیز می تواند شرایط بهبودی را دشوارتر کند.
فردی که مهارت حل مسئله کافی ندارد، ممکن است هنگام مواجه شدن با مشکلات خانوادگی، تحصیلی، شغلی یا اجتماعی احساس درماندگی کند. اگر فرد برای مدیریت این شرایط راهکار مناسبی نداشته باشد، احتمال دارد افکار و رفتارهای قدیمی دوباره فعال شوند.
آموزش مهارت های زندگی به فرد کمک می کند مشکلات روزمره را به شکل سازنده تری مدیریت کند. برای مثال، به جای نادیده گرفتن یک مشکل یا واکنش سریع و هیجانی، می توان مسئله را شناسایی کرد، راه حل های مختلف را بررسی کرد، پیامدهای هر راه حل را سنجید و در صورت نیاز از افراد متخصص یا حمایتگر کمک گرفت.
این مهارت ها به تنهایی جایگزین درمان تخصصی اختلال مصرف مواد نیستند، اما می توانند در کنار درمان های مناسب به تقویت توانایی فرد برای مدیریت موقعیت های دشوار کمک کنند.
عوامل زیست شناختی
اختلال مصرف مواد فقط یک مسئله رفتاری یا ناشی از ضعف اراده نیست. مصرف مکرر مواد می تواند در عملکرد و ارتباط بخش هایی از مغز که با پاداش، انگیزه، یادگیری، تصمیم گیری و کنترل رفتار ارتباط دارند تغییر ایجاد کند. این تغییرات ممکن است حتی پس از توقف مصرف نیز برای مدتی ادامه داشته باشند و در برخی افراد میل شدید به مصرف یا حساسیت بیشتر نسبت به محرک های مرتبط با مصرف را ایجاد کنند.
به همین دلیل، قرار گرفتن در معرض بعضی محرک ها مانند یادآوری تجربه های گذشته، محیط های مرتبط با مصرف یا برخی شرایط هیجانی ممکن است میل به مصرف را افزایش دهد. این موضوع به این معنی نیست که فرد حتما دوباره مصرف خواهد کرد؛ بلکه نشان می دهد چرا ادامه مراقبت و یادگیری مهارت های مقابله ای در مسیر بهبودی اهمیت دارد.
حتی احساسات خوشایند یا خاطرات مثبت مربوط به دوره مصرف نیز ممکن است در برخی افراد میل به مصرف را فعال کنند. بنابراین، فرد در مسیر بهبودی بهتر است تغییرات روانی و رفتاری خود را جدی بگیرد و در صورت افزایش میل به مصرف یا مواجهه با شرایط دشوار، از پزشک، روانشناس یا تیم درمانی خود کمک بگیرد.
در مجموع، لغزش معمولا نتیجه یک علت واحد نیست. عوامل روانی، خانوادگی، اجتماعی، رفتاری و زیست شناختی می توانند در کنار یکدیگر بر احتمال بازگشت به مصرف تأثیر بگذارند. شناخت این عوامل به فرد و خانواده کمک می کند نشانه های افزایش خطر را زودتر شناسایی کنند و پیش از تشدید شرایط، حمایت و مداخله مناسب را دریافت کنند.
بیشتر بخوانید: کمپ ترک اعتیاد کوکائین
نقش خانواده در پیشگیری از لغزش
خانواده می تواند یکی از مهم ترین منابع حمایت برای فرد در مسیر بهبودی از اختلال مصرف مواد باشد. حمایت عاطفی، ایجاد محیطی آرام و پرهیز از سرزنش و رفتارهای تنش زا می تواند به فرد کمک کند تا شرایط دشوار را بهتر مدیریت کند. البته نقش خانواده فقط به حمایت عاطفی محدود نمی شود و آگاهی از ماهیت اختلال مصرف مواد و شناخت عوامل افزایش دهنده خطر لغزش نیز اهمیت دارد.
در مراکز درمانی و مشاوره ای، خانواده ها می توانند درباره نحوه ارتباط با فرد، ایجاد مرزهای سالم، مدیریت تعارض ها و روش های حمایت از ادامه درمان آموزش ببینند.
نشانه های هشداردهنده لغزش برای خانواده ها
گاهی پیش از بازگشت به مصرف، تغییراتی در وضعیت روحی یا رفتار فرد ایجاد می شود. البته هیچ کدام از این موارد به تنهایی به معنای وقوع لغزش نیستند، اما مشاهده چند تغییر همزمان می تواند نشان دهنده نیاز فرد به حمایت بیشتر باشد.
برخی از این نشانه ها عبارتند از:
- تغییرات قابل توجه در خلق و خو مانند افزایش تحریک پذیری، اضطراب یا احساس ناامیدی
- کاهش حضور در جلسات درمانی یا گروه های حمایتی
- فاصله گرفتن از خانواده و افراد حمایتگر
- افزایش ارتباط با دوستان یا محیط هایی که با مصرف مواد ارتباط دارند
- بی توجهی به مسئولیت های روزمره
- ایجاد بی نظمی در خواب و برنامه روزانه
- کاهش علاقه به فعالیت هایی که پیش از این به بهبودی و سلامت فرد کمک می کردند
- افزایش افکار و خاطرات مرتبط با مصرف مواد
- کاهش تمایل به ادامه درمان یا دریافت حمایت
اگر خانواده چنین تغییراتی را مشاهده کرد، بهتر است به جای نتیجه گیری عجولانه یا متهم کردن فرد به مصرف مجدد، با آرامش درباره وضعیت او صحبت کند و در صورت نیاز از متخصص کمک بگیرد.
نحوه برخورد صحیح با فرد در معرض لغزش
نحوه برخورد خانواده با فردی که در معرض خطر لغزش قرار دارد اهمیت زیادی دارد. سرزنش، تحقیر، تهدید یا یادآوری مداوم اشتباهات گذشته معمولا کمکی به حل مشکل نمی کند و ممکن است باعث افزایش فشار روانی و فاصله گرفتن فرد از شبکه حمایتی شود.
بهتر است خانواده با آرامش و بدون قضاوت درباره تغییرات مشاهده شده صحبت کند و فرد را به ادامه درمان و دریافت کمک تخصصی تشویق کند. اگر فرد تمایل داشته باشد، همراهی او در جلسات مشاوره یا برنامه های حمایتی نیز می تواند مفید باشد.
همچنین خانواده باید بین حمایت و کنترل افراطی تفاوت قائل شود. حمایت سالم به معنای انجام دادن تمام مسئولیت های فرد یا نادیده گرفتن رفتارهای مشکل ساز نیست؛ بلکه به معنای فراهم کردن شرایطی است که فرد بتواند مسئولیت بهبودی خود را با کمک متخصصان ادامه دهد.
اشتباهات رایج خانواده ها که می توانند خطر لغزش را افزایش دهند
برخی رفتارهای خانواده ممکن است ناخواسته روند بهبودی را دشوار کنند. از جمله:
- سرزنش یا تحقیر فرد به دلیل سابقه مصرف
- مقایسه فرد با اعضای خانواده یا افراد دیگر
- نادیده گرفتن تغییرات قابل توجه در وضعیت روحی و رفتاری
- نداشتن آگاهی کافی درباره اختلال مصرف مواد و روند درمان
- ایجاد تنش و درگیری مداوم در محیط خانه
- کنترل بیش از حد و سلب استقلال فرد
- قطع حمایت عاطفی پس از پایان دوره اولیه درمان
- نادیده گرفتن اهمیت ادامه مراقبت و پیگیری درمان
آموزش خانواده و دریافت مشاوره تخصصی می تواند به اعضای خانواده کمک کند تا واکنش مناسب تری در موقعیت های دشوار داشته باشند و حمایت موثرتری از فرد در مسیر بهبودی ارائه دهند.
در مرکز ترک اعتیاد خصوصی نوروسنتر، خانواده ها می توانند برای دریافت مشاوره درباره نحوه حمایت از فرد در مسیر درمان و شناخت عوامل خطر لغزش اقدام کنند.
پیشگیری از لغزش در مسیر ترک اعتیاد
پیشگیری از لغزش بخش مهمی از مراقبت بلندمدت برای افراد مبتلا به اختلال مصرف مواد است. پایان دوره اولیه درمان به معنای پایان نیاز به حمایت نیست. ادامه مراقبت، شناسایی عوامل خطر، تقویت مهارت های مقابله ای و حفظ ارتباط با شبکه حمایتی می تواند به فرد کمک کند شرایط دشوار را بهتر مدیریت کند.
شناسایی عوامل خطر
هر فرد ممکن است محرک های متفاوتی داشته باشد. این محرک ها می توانند درونی یا بیرونی باشند. استرس، اضطراب، خشم و احساسات ناخوشایند نمونه هایی از عوامل درونی هستند. از سوی دیگر، برخی افراد ممکن است در مواجهه با مکان ها، افراد، روابط یا موقعیت هایی که با دوره مصرف آنها ارتباط داشته اند، میل بیشتری به مصرف پیدا کنند.
شناخت این عوامل به فرد کمک می کند برای موقعیت های دشوار آمادگی بیشتری داشته باشد و در صورت افزایش خطر لغزش، زودتر از متخصصان و افراد حمایتگر کمک بگیرد.
یادگیری مهارت های مقابله ای
مدیریت استرس، تنظیم هیجانات، حل مسئله و اصلاح الگوهای فکری از جمله مهارت هایی هستند که می توانند در روند بهبودی مورد توجه قرار گیرند. مشاوره و روان درمانی نیز می توانند به فرد کمک کنند تا راهکارهای سالم تری برای مقابله با فشارهای زندگی پیدا کند.
درمان باید بر اساس شرایط هر فرد تنظیم شود و ممکن است علاوه بر مداخلات روانشناختی، به درمان پزشکی و حمایت های اجتماعی نیز نیاز باشد.
تقویت حمایت اجتماعی
داشتن ارتباط با خانواده، دوستان قابل اعتماد، متخصصان درمانی و گروه های حمایتی می تواند شبکه حمایتی فرد را تقویت کند. فرد نباید برای مدیریت تمام مشکلات مسیر بهبودی به تنهایی تلاش کند.
در صورت افزایش استرس، میل شدید به مصرف یا ایجاد تغییرات قابل توجه در شرایط روحی و رفتاری، صحبت کردن با تیم درمانی می تواند به شناسایی زودهنگام مشکل و دریافت حمایت مناسب کمک کند.
برنامه ریزی برای اوقات فراغت
داشتن برنامه منظم روزانه می تواند به ایجاد ساختار در زندگی کمک کند. فعالیت هایی مانند مطالعه، ورزش متناسب با شرایط فرد، فعالیت های هنری، یادگیری مهارت های جدید، ارتباط با افراد حمایتگر و انجام مسئولیت های روزمره می توانند جایگزین مناسبی برای زمان های بدون برنامه باشند.
البته نمی توان گفت داشتن اوقات فراغت به تنهایی علت بازگشت به مصرف است. عوامل لغزش معمولا پیچیده و متفاوت هستند و برنامه ریزی روزانه تنها یکی از راهکارهای حمایتی محسوب می شود.
مراجعه به مراکز تخصصی ترک اعتیاد
دریافت کمک از پزشک، روانشناس و سایر متخصصان حوزه درمان اختلال مصرف مواد می تواند بخش مهمی از روند بهبودی باشد. مشاوره ترک اعتیاد در نوروسنتر می تواند برای ارزیابی شرایط فرد و انتخاب مسیر درمانی متناسب با نیازهای او مورد استفاده قرار گیرد.
درمان اختلال مصرف مواد یک فرآیند یکسان برای همه افراد نیست و ممکن است به ترکیبی از درمان های پزشکی، روانشناختی، حمایت خانوادگی و مراقبت های ادامه دار نیاز داشته باشد.
در صورت بروز لغزش نیز نباید آن را به معنای شکست کامل درمان دانست. مهم است که فرد در سریع ترین زمان ممکن با تیم درمانی خود ارتباط برقرار کند تا شرایط موجود بررسی شود و در صورت نیاز، برنامه درمان و حمایت های لازم تغییر کند.
مدیریت وسوسه و هوس مصرف
یکی از چالش های رایج در مسیر بهبودی از اختلال مصرف مواد، مواجهه با میل شدید به مصرف یا همان هوس مصرف است. این میل ممکن است در اثر عوامل مختلفی مانند استرس، مشکلات عاطفی، خاطرات مرتبط با مصرف، قرار گرفتن در محیط های خاص یا ارتباط با افراد مرتبط با دوره مصرف ایجاد شود.
هوس مصرف به این معنا نیست که فرد حتما دوباره مصرف خواهد کرد. با یادگیری مهارت های مقابله ای، دریافت حمایت مناسب و ادامه روند درمان می توان این موقعیت ها را بهتر مدیریت کرد. راهکار مناسب نیز برای همه افراد یکسان نیست و باید با توجه به شرایط هر فرد انتخاب شود.
تکنیک های شناختی برای کاهش وسوسه
شناخت افکار، احساسات و موقعیت هایی که میل به مصرف را افزایش می دهند، یکی از بخش های مهم مدیریت وسوسه است. فرد می تواند با کمک متخصص، الگوهایی را که معمولا پیش از افزایش میل به مصرف ایجاد می شوند شناسایی کند.
برخی از مهارت هایی که ممکن است در این زمینه مورد استفاده قرار گیرند عبارتند از:
- شناسایی موقعیت ها و محرک هایی که احتمال افزایش هوس مصرف را بیشتر می کنند
- توجه به افکار و احساسات بدون واکنش فوری و تصمیم گیری عجولانه
- استفاده از تمرین های آرام سازی و تنفس برای کاهش تنش و اضطراب
- بررسی و اصلاح افکار منفی و غیرواقع بینانه
- یادآوری دلایل ادامه درمان و اهدافی که فرد برای زندگی بدون مصرف دنبال می کند
- یادگیری روش های سالم برای مدیریت احساساتی مانند خشم، اضطراب و ناامیدی
این مهارت ها معمولا در چارچوب مشاوره و روان درمانی آموزش داده می شوند. برای مثال، درمان های روانشناختی می توانند به فرد کمک کنند محرک های مرتبط با مصرف را بهتر بشناسد و واکنش های مناسب تری در برابر آنها داشته باشد.
راهکارهای عملی در لحظات بحرانی
وقتی میل به مصرف شدت پیدا می کند، تصمیم گیری در همان لحظه ممکن است دشوارتر شود. داشتن یک برنامه از پیش تعیین شده می تواند به فرد کمک کند در چنین شرایطی واکنش مناسب تری داشته باشد.
برخی اقدامات حمایتی عبارتند از:
- خارج شدن از موقعیت یا محیطی که میل به مصرف را تشدید می کند
- فاصله گرفتن از افرادی که مصرف مواد را تشویق می کنند
- برقراری ارتباط با یک فرد قابل اعتماد یا عضو تیم درمانی
- انجام یک فعالیت سالم برای ایجاد فاصله زمانی با میل شدید به مصرف
- استفاده از تمرین های آرام سازی یا تنفس برای مدیریت تنش
- مرور دلایل ادامه مسیر بهبودی و اهداف شخصی
- مراجعه به متخصص در صورتی که هوس مصرف به شکل مکرر یا شدید اتفاق می افتد
هدف این اقدامات، سرکوب اجباری احساسات نیست؛ بلکه کمک به فرد برای عبور ایمن تر از یک موقعیت دشوار و جلوگیری از تصمیم گیری تکانه ای است.
نقش دارودرمانی در کنترل وسوسه
در بعضی از اختلالات مصرف مواد، دارودرمانی می تواند بخشی از برنامه درمان باشد. نوع دارو به ماده مصرفی، وضعیت جسمی و روانی فرد، سابقه درمان و تشخیص پزشک بستگی دارد. برای برخی اختلالات مصرف مواد، داروهای تاییدشده می توانند به کاهش میل به مصرف، کنترل علائم یا حفظ روند درمان کمک کنند.
دارو به تنهایی برای همه افراد مناسب نیست و نباید فرد بدون تجویز پزشک شروع، قطع یا مقدار آن را تغییر دهد. در بسیاری از موارد، درمان پزشکی در کنار روان درمانی، مشاوره و حمایت های اجتماعی انجام می شود تا نیازهای مختلف فرد مورد توجه قرار گیرد.
همچنین باید توجه داشت که هیچ تکنیک یا روش درمانی نمی تواند به طور قطعی از لغزش جلوگیری کند. هدف از مدیریت وسوسه، کاهش عوامل خطر، تقویت مهارت های مقابله ای و کمک به فرد برای ادامه مسیر بهبودی است. اگر فرد با وجود تلاش های خود دچار لغزش شد، بهتر است به جای سرزنش خود یا کنار گذاشتن درمان، در اسرع وقت با تیم درمانی تماس بگیرد و برای ادامه مسیر کمک دریافت کند.
بیشتر بخوانید : کمپ ترک اعتیاد متادون
کمپ ترک اعتیاد نوروسنتر؛ مرکز ترک اعتیاد در تهران
اگر به دنبال یک کمپ ترک اعتیاد در تهران هستید، توجه به عواملی مانند تخصص تیم درمان، نوع خدمات، نحوه ارزیابی وضعیت فرد، برنامه پیگیری پس از درمان و رعایت اصول حرفه ای اهمیت زیادی دارد. نوروسنتر نیز خدمات مرتبط با درمان و مشاوره اختلال مصرف مواد را ارائه می کند و می توانید برای آگاهی از خدمات و شرایط پذیرش، اطلاعات مرکز را بررسی کنید.
درمان اختلال مصرف مواد تنها به قطع مصرف محدود نمی شود. یک برنامه درمانی مناسب باید علاوه بر توجه به وضعیت جسمی، عوامل روانی و اجتماعی موثر بر مصرف را نیز در نظر بگیرد. بسته به شرایط فرد، ممکن است از درمان های پزشکی، روان درمانی، مشاوره، حمایت خانوادگی و برنامه های پیگیری استفاده شود.
خدمات تخصصی نوروسنتر
نوع خدمات مورد نیاز هر فرد به ماده مصرفی، شدت اختلال، وضعیت جسمی و روانی و شرایط اجتماعی او بستگی دارد. برخی از خدماتی که ممکن است در روند درمان مورد توجه قرار گیرند عبارتند از:
سم زدایی تحت نظر پزشک
سم زدایی می تواند مرحله ابتدایی درمان برای برخی افراد باشد. قطع بعضی از مواد پس از مصرف طولانی مدت ممکن است با علائم ترک همراه شود و در برخی موارد نیاز به ارزیابی و مراقبت پزشکی داشته باشد.
با این حال، سم زدایی به تنهایی درمان کامل اختلال مصرف مواد نیست. پس از این مرحله، ادامه درمان و رسیدگی به عوامل روانی و رفتاری مرتبط با مصرف اهمیت دارد. پزشک بر اساس نوع ماده، میزان مصرف و وضعیت جسمی و روانی فرد درباره روش مناسب مراقبت تصمیم می گیرد.
روان درمانی فردی و گروهی
روان درمانی می تواند بخش مهمی از درمان اختلال مصرف مواد باشد. جلسات فردی به متخصص اجازه می دهد شرایط و نیازهای هر فرد را به صورت اختصاصی بررسی کند و جلسات گروهی نیز می توانند فرصت مناسبی برای دریافت حمایت و یادگیری مهارت های مقابله ای فراهم کنند.
در این جلسات ممکن است موضوعاتی مانند مدیریت استرس، کنترل هیجانات، حل مسئله، شناسایی محرک های مصرف و پیشگیری از بازگشت به مصرف مورد بررسی قرار گیرد.
مشاوره خانواده
اختلال مصرف مواد می تواند روابط خانوادگی را تحت تأثیر قرار دهد و در مقابل، شرایط خانواده نیز ممکن است بر روند بهبودی فرد اثر بگذارد. به همین دلیل، آموزش و مشاوره خانواده می تواند به اعضای خانواده کمک کند تا با شناخت بیشتری از فرد حمایت کنند.
برنامه های پیشگیری از لغزش
بازگشت به مصرف ممکن است تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند استرس، مشکلات روانی، محیط های مرتبط با مصرف، ارتباط با افراد مصرف کننده و کاهش حمایت های درمانی قرار گیرد. به همین دلیل، پیشگیری از لغزش باید بخشی از مراقبت بلندمدت باشد.
شناسایی عوامل خطر، آموزش مهارت های مقابله ای، مدیریت استرس، تقویت حمایت اجتماعی و ادامه ارتباط با تیم درمان می توانند در مدیریت خطر بازگشت به مصرف نقش داشته باشند.
پیگیری پس از درمان
پایان دوره اولیه درمان به معنای پایان مسیر بهبودی نیست. برخی افراد به مراقبت و حمایت طولانی مدت نیاز دارند و ادامه مشاوره، پیگیری وضعیت فرد و دسترسی به خدمات حمایتی می تواند به حفظ روند بهبودی کمک کند.
برنامه پیگیری باید متناسب با شرایط فرد تعیین شود و ممکن است شامل جلسات مشاوره، مراقبت پزشکی، حمایت خانوادگی یا سایر خدمات مرتبط باشد.
بازگشت به مسیر پس از لغزش
لغزش به معنای بازگشت به مصرف پس از یک دوره پرهیز یا کنترل مصرف است و نباید آن را به معنای شکست کامل درمان در نظر گرفت. در صورت وقوع لغزش، واکنش سریع و دریافت حمایت تخصصی اهمیت زیادی دارد.
مهم است که فرد به دلیل احساس شرم یا ناامیدی، درمان را رها نکند. بررسی علت لغزش و اصلاح برنامه درمان می تواند به ادامه مسیر بهبودی کمک کند.
مراحل بازگشت به بهبودی پس از لغزش
پس از وقوع لغزش، اقدامات زیر می توانند به ادامه مسیر درمان کمک کنند:
- پذیرش اتفاق بدون سرزنش خود: لغزش را باید جدی گرفت، اما نباید آن را به شکست شخصیت یا بی ارزش بودن تلاش های گذشته تعبیر کرد.
- بررسی عوامل زمینه ساز: با کمک متخصص، شرایط، افکار، احساسات و موقعیت هایی که پیش از لغزش وجود داشته اند بررسی شوند.
- ارتباط با تیم درمان: پزشک، روانشناس یا مشاور می تواند شرایط فرد را ارزیابی کند و در صورت نیاز برنامه درمانی را تغییر دهد.
- تقویت حمایت اجتماعی: ارتباط با خانواده و افراد قابل اعتماد می تواند در ادامه مسیر بهبودی کمک کننده باشد.
- تقویت مهارت های مقابله ای: مهارت هایی مانند مدیریت استرس، حل مسئله و شناسایی محرک های پرخطر می توانند دوباره در برنامه درمان قرار گیرند.
- ادامه درمان: فرد نباید صرفا به دلیل یک لغزش، درمان را کنار بگذارد. ادامه مراقبت می تواند از تشدید شرایط جلوگیری کند.
نقش شرم و احساس گناه در لغزش های مکرر
احساس شرم و گناه پس از لغزش می تواند فشار روانی فرد را افزایش دهد. اگر فرد لغزش را نشانه شکست کامل بداند، ممکن است از خانواده، متخصصان یا گروه حمایتی فاصله بگیرد و ادامه درمان برای او دشوارتر شود.
بهتر است خانواده و تیم درمان به جای تحقیر یا سرزنش، شرایط ایجادکننده لغزش را بررسی کنند و به فرد برای بازگشت به برنامه درمان کمک کنند. پذیرش مسئولیت اتفاق با سرزنش خود تفاوت دارد؛ فرد می تواند مسئولیت تصمیم های خود را بپذیرد و همزمان برای اصلاح شرایط و ادامه درمان کمک دریافت کند.
استراتژی های جلوگیری از تبدیل لغزش به بازگشت پایدار به مصرف
پس از لغزش، هدف این است که شرایط هرچه سریع تر ارزیابی و حمایت های لازم تقویت شوند. برخی اقدامات مفید عبارتند از:
- شناسایی محرک ها و موقعیت های پرخطر
- صحبت با پزشک، روانشناس یا مشاور درباره اتفاق رخ داده
- تقویت ارتباط با افراد حمایتگر
- ادامه یا از سرگیری جلسات درمانی
- استفاده از داروهای تجویزشده فقط طبق نظر پزشک
- تقویت مهارت های مدیریت استرس و کنترل هیجانات
- بررسی مشکلات خانوادگی، روانی یا اجتماعی موثر بر لغزش
- تنظیم برنامه ای برای پیگیری و مراقبت ادامه دار
برای دریافت اطلاعات درباره خدمات مشاوره و درمان، می توانید به کلینیک ترک اعتیاد نوروسنتر مراجعه کنید. انتخاب نوع درمان باید پس از ارزیابی شرایط فرد و با نظر متخصصان واجد صلاحیت انجام شود. درمان موثر معمولا فقط به قطع مصرف محدود نمی شود و ممکن است به مراقبت پزشکی، روان درمانی، حمایت خانوادگی و پیگیری بلندمدت نیاز داشته باشد.
لغزش چیست ؟ | پیشگیری از لغزش در مسیر ترک اعتیاد در مرکز ترک اعتیاد نوروسنتر 1404
سؤالات متداول درباره لغزش
۱. آیا لغزش به معنای شکست کامل در ترک اعتیاد است؟
خیر. لغزش به معنای بازگشت به مصرف پس از یک دوره پرهیز یا کنترل مصرف است و لزوما به معنی شکست کامل درمان نیست. مهم است که فرد پس از لغزش درمان را رها نکند و در سریع ترین زمان ممکن با پزشک، روانشناس یا تیم درمانی خود ارتباط برقرار کند. بررسی عوامل زمینه ساز لغزش و تقویت حمایت های درمانی می تواند به ادامه مسیر بهبودی کمک کند.
۲. چگونه می توان پس از لغزش دوباره به مسیر بهبودی بازگشت؟
اولین قدم، جدی گرفتن لغزش بدون سرزنش و ناامیدی است. فرد بهتر است در اسرع وقت با تیم درمانی خود صحبت کند تا شرایطی که پیش از لغزش وجود داشته، از جمله عوامل روانی، خانوادگی و محیطی، بررسی شود.
۳. آیا دارویی برای پیشگیری از لغزش وجود دارد؟
برای برخی اختلالات مصرف مواد، داروهایی وجود دارند که می توانند بخشی از برنامه درمان باشند و بسته به نوع ماده مصرفی و شرایط فرد، به کاهش میل به مصرف یا حفظ روند درمان کمک کنند. با این حال، یک داروی واحد برای پیشگیری از لغزش همه افراد وجود ندارد.
انتخاب دارو باید توسط پزشک و بر اساس نوع ماده، وضعیت جسمی و روانی، سابقه مصرف و سایر شرایط فرد انجام شود. دارودرمانی نیز در صورت تجویز، ممکن است در کنار روان درمانی، مشاوره و حمایت های اجتماعی قرار گیرد.
۴. خانواده ها چگونه می توانند از لغزش عزیزانشان پیشگیری کنند؟
خانواده می تواند با ایجاد محیطی حمایتگر، کاهش تنش های غیرضروری، پرهیز از تحقیر و سرزنش و تشویق فرد به ادامه درمان، نقش مهمی در مسیر بهبودی داشته باشد.
همچنین بهتر است اعضای خانواده درباره اختلال مصرف مواد، عوامل خطر لغزش و نحوه برخورد مناسب با فرد آموزش ببینند. در صورت مشاهده تغییرات قابل توجه در وضعیت روحی یا رفتاری فرد، گفت وگوی آرام و کمک گرفتن از متخصص می تواند مناسب تر از متهم کردن یا کنترل افراطی باشد.
۵. آیا لغزش در همه افراد رخ می دهد؟
خیر. لغزش ممکن است در مسیر بهبودی بعضی از افراد اتفاق بیفتد، اما اجتناب ناپذیر نیست. احتمال آن به عوامل مختلفی مانند شدت اختلال مصرف مواد، شرایط روانی، حمایت اجتماعی، محیط زندگی، سابقه درمان و عوامل مرتبط با فرد بستگی دارد.
به همین دلیل نمی توان برای همه افراد یک میزان مشخص از احتمال لغزش تعیین کرد. هدف درمان، شناسایی عوامل خطر و تقویت مهارت ها و حمایت هایی است که به ادامه بهبودی کمک می کنند.
۶. تفاوت لغزش با بازگشت به الگوی قبلی مصرف چیست؟
«لغزش» معمولا برای توصیف بازگشت محدود به مصرف پس از یک دوره پرهیز یا کنترل مصرف به کار می رود، در حالی که «عود» یا بازگشت به الگوی مشکل ساز مصرف می تواند به ادامه یا تشدید مصرف و بازگشت مشکلات مرتبط با اختلال اشاره داشته باشد.
مرز این دو اصطلاح در همه منابع دقیقا یکسان نیست، اما نکته مهم این است که حتی یک بار مصرف مجدد نیز باید جدی گرفته شود. دریافت کمک در همان مراحل اولیه می تواند فرصت مناسبی برای بررسی شرایط و تقویت برنامه درمان ایجاد کند.
۷. چه عواملی می توانند خطر لغزش را افزایش دهند؟
عوامل افزایش دهنده خطر لغزش در افراد متفاوت هستند، اما برخی موارد می توانند نقش داشته باشند، از جمله:
- استرس و فشار روانی شدید
- اضطراب، افسردگی یا مشکلات هیجانی درمان نشده
- مشکلات خانوادگی و تعارض های بین فردی
- قرار گرفتن در محیط های مرتبط با مصرف
- ارتباط با افرادی که همچنان مواد مصرف می کنند
- کاهش ارتباط با تیم درمان یا شبکه حمایتی
- بی نظمی در برنامه روزانه
- بازگشت افکار و خاطرات مرتبط با مصرف
- نداشتن مهارت کافی برای مدیریت موقعیت های دشوار
وجود یکی از این عوامل به تنهایی به معنی وقوع لغزش نیست، اما شناخت آنها می تواند به فرد کمک کند زودتر برای دریافت حمایت اقدام کند.
۸. چگونه می توان احتمال لغزش را کاهش داد؟
کاهش خطر لغزش معمولا به مجموعه ای از اقدامات نیاز دارد و یک راهکار واحد برای همه افراد وجود ندارد. ادامه درمان، شرکت در جلسات مشاوره در صورت نیاز، تقویت حمایت اجتماعی، یادگیری مهارت های مدیریت استرس و شناسایی محرک های شخصی می توانند در این مسیر مفید باشند.
همچنین رعایت یک برنامه روزانه منظم، توجه به سلامت روان و جسم و حفظ ارتباط با افراد حمایتگر می تواند به ادامه روند بهبودی کمک کند. در صورت افزایش میل به مصرف یا ایجاد تغییرات قابل توجه در وضعیت فرد، بهتر است پیش از تشدید شرایط با تیم درمانی مشورت شود.
برای دریافت مشاوره می توانید با نوروسنتر درباره خدمات مشاوره و درمان این مرکز اطلاعات بیشتری کسب کنید. نوع درمان و خدمات مورد نیاز باید بر اساس شرایط هر فرد و با ارزیابی متخصص تعیین شود.
2 پاسخ
سلام من الان ۷و ۸ ماه ترامادول مصرف میکنم .اونم فقط بخاطر رابطه جنسی. الان دیگه عادت کردم .ازدو سه روز باید بخورم .هم همه رابطه ب سرم میزنه .میرم مصرف میکنم ..اولا یدونه ۲۲۵ میخوردم .بعد زیاد کردم الان هم هروقت میخوام مصرف کنم ۵تا قرص مصرف میکنم…چه داروی یا قرص بخورم که ترک کنم درخونه..ممنون میشم یه چندتا داروی بکن ترک کنم .
با سلام دوست عزیز با پزشک متخصص مشورت کنید